ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪ ಬಸವಣ್ಣನ ಚಿಂತನೆ

12ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಹೆಸರಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ, ಒತ್ತಡದ ಬದುಕಿಗೂ ಅವರ ವಚನಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ‘ಲೈಫ್ ಕೋಚಿಂಗ್’ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸರಳ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಬಸವಣ್ಣ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆ.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗುವ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ, ಮನಸ್ಸೇ ಶಿವಾಲಯ!

“ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯವ ಮಾಡುವರು, ನಾನೇನ ಮಾಡುವೆ ಬಡವನಯ್ಯಾ…”

ಇಂದು ನಾವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತೇವೆ, ಅದ್ದೂರಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸೂಯೆ, ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಖಂಡಿಸಿದ ಬಸವಣ್ಣ, “ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತಿ, ನಿನ್ನ ದೇಹವೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಗುಲ” ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸೇ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು.

ಹಂಚಿ ತಿನ್ನುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮಾನವೀಯತೆ (ದಾಸೋಹ)

ಒಬ್ಬನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. “ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂಬ ‘ದಾಸೋಹ’ ತತ್ವವೇ ನಿಜವಾದ ಮಾನವೀಯತೆ. ತಿನ್ನುವವರು ಇದ್ದಾಗ, ಕೊಡುವವರೂ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಬದುಕಿನ ಸಮತೋಲನ.

ಅಂಜದಿರು, ಅಳುಕದಿರು : ಧೈರ್ಯವೇ ಜೀವನ 

ಭಯ, ಆತಂಕ, ಮತ್ತು ನಾಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತೆ ಇಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳ ಒಳಾರ್ಥವು ನಮಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತದೆ- “ಭಯಪಡಬೇಡ, ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸಿ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಸೋತರೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಬಿಡಬೇಡ. ಶಾಂತವಾಗಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರು.” ಇಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಈ 5 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಬದುಕು ಹಸನಾಗುತ್ತದೆ:

• 1. ಸಮಾನತೆ (Equality): ಯಾರ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಅಥವಾ ‘ಸ್ಟೇಟಸ್’ (Status) ನೋಡದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುವುದು.
• 2. ಕಾಯಕ (Work is Worship): ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ!
• 3. ಸರಳ ಜೀವನ (Simple Living): ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ‘ಶೋ-ಆಫ್’ (Show-off) ಬಿಟ್ಟು, ನೆಮ್ಮದಿಯ ಸರಳ ಬದುಕು ನಡೆಸುವುದು.
• 4. ಅಹಂಕಾರ ತ್ಯಾಗ (No Ego): ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
• 5. ಸತ್ಯದ ಹಾದಿ (Speak Truth): ನುಡಿದರೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತಿರಬೇಕು. ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು. ಕೇವಲ ‘ಬಸವ ಜಯಂತಿ’ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಫೋಟೋಗೆ ಹಾರ ಹಾಕಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು, ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

✍️ ಬರಹ :  ಡಿ.ಎಚ್. ಅರ್ಪಿತಾ, ಕೆರೆಗುಡಿಹಳ್ಳಿ.